Amalan sunnah yang boleh dilakukan oleh waris dan ahli keluarga selepas selesai pengebumian jenazah sering diabaikan sedangkan ia membawa manfaat besar buat si mati yang baru sahaja kembali ke rahmatullah.
Memahami dan mengamalkan amalan sunnah ini bukan sahaja mendatangkan pahala buat si mati malah turut memberi ketenangan kepada ahli keluarga yang ditinggalkan.
1. Berdiri Seketika Di Kubur Sebagai Amalan Sunnah Selepas Pengebumian
Amalan sunnah pertama yang boleh dilakukan selepas selesai pengebumian ialah berdiri seketika di kubur sambil merenung hakikat kematian sebagaimana yang pernah dilakukan Rasulullah SAW sendiri.
Amalan ini bukan sekadar formaliti tetapi menjadi peringatan penting kepada waris tentang kepastian kematian yang akan dihadapi oleh setiap insan tanpa terkecuali.
2. Mendoakan Keampunan Untuk Si Mati Adalah Amalan Sunnah Paling Utama
Antara amalan sunnah yang paling dititikberatkan ialah mendoakan keampunan dan keteguhan untuk si mati sebaik sahaja selesai pengebumian.
Selepas selesai menguburkan jenazah, Rasulullah SAW pernah berdiri di sisi kubur dan bersabda :
اسْتَغْفِرُوا لِأَخِيكُمْ وَسَلُوا لَهُ التَّثْبِيتَ، فَإِنَّهُ الْآنَ يُسْأَلُ
Maksudnya : “Mohonlah keampunan untuk saudara kamu dan mintalah agar dia diteguhkan kerana sekarang dia sedang disoal.”
(Riwayat Abu Daud, no. 3221)
Antara doa yang boleh dibaca ketika amalan sunnah ini dilaksanakan :
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ، اللَّهُمَّ ثَبِّتْهُ عِنْدَ السُّؤَالِ، اللَّهُمَّ افْسَحْ لَهُ فِي قَبْرِهِ وَنَوِّرْ لَهُ فِيهِ
Rumi: Allahummaghfir lahu, Allahumma thabbithu ‘indas-su’aal, Allahumma fshah lahu fi qabrihi wa nawwir lahu fiih.
Maksudnya : “Ya Allah, ampunkanlah dia. Ya Allah, teguhkanlah dia ketika menjawab soalan. Ya Allah, lapangkanlah kuburnya dan terangilah kuburnya.”
3. Terus Berdoa Untuk Si Mati Termasuk Amalan Sunnah Berterusan
Amalan sunnah ketiga ialah terus berdoa untuk si mati pada bila-bila masa tidak terhad hanya ketika berada di tanah perkuburan sahaja.
Rasulullah SAW bersabda :
إِذَا مَاتَ ابْنُ آدَمَ انْقَطَعَ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثٍ: صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ
Maksudnya : “Apabila mati anak Adam, terputuslah amalannya kecuali tiga perkara: sedekah jariah, ilmu yang dimanfaatkan dan anak soleh yang mendoakannya.” (Riwayat Muslim)
Ini menunjukkan bahawa doa daripada anak dan ahli keluarga sentiasa bermanfaat buat si mati menjadikan amalan sunnah ini sesuatu yang boleh diteruskan sepanjang hayat waris bukan hanya sekali sahaja selepas pengebumian.
4. Bersabar Dan Redha Sebagai Amalan Sunnah Menghadapi Kehilangan
Amalan sunnah keempat yang tidak kurang pentingnya ialah bersabar dan redha dengan ketentuan Allah SWT.
Rasulullah SAW bersabda mengenai kepentingan kesabaran ketika ditimpa musibah :
إِنَّمَا الصَّبْرُ عِنْدَ الصَّدْمَةِ الْأُولَى
Maksudnya : “Sesungguhnya kesabaran itu adalah pada saat pertama ditimpa musibah.” (Riwayat Al-Bukhari dan Muslim)
Amalan sunnah ini mengajar waris supaya tidak meratap secara berlebihan atau melakukan perkara yang dilarang syarak sebaliknya menerima ketentuan Allah SWT dengan hati yang tenang dan penuh keimanan.
5. Melangsaikan Hutang Si Mati Termasuk Amalan Sunnah Penting
Amalan sunnah kelima yang sangat dianjurkan ialah melaksanakan wasiat si mati serta melangsaikan hutang-hutangnya.
Antara perkara penting yang perlu diberi perhatian oleh waris termasuklah :
- Menyelesaikan hutang si mati secepat mungkin.
- Menunaikan wasiat yang sah mengikut had yang dibenarkan syarak.
- Memastikan hak-hak manusia lain yang terlibat dengan si mati dipulangkan sepenuhnya.
Ini berdasarkan banyak hadis sahih yang menunjukkan hutang boleh menghalang kesempurnaan urusan si mati sehingga ia dilangsaikan sepenuhnya oleh waris yang ditinggalkan.
6. Bersedekah Bagi Pihak Si Mati Sebagai Amalan Sunnah Terakhir
Amalan sunnah keenam dan terakhir ialah bersedekah atau melakukan kebajikan dengan niat pahala untuk si mati.
Terdapat hadis sahih yang menceritakan bagaimana Sa’ad bin Ubadah RA bertanya kepada Rasulullah SAW tentang ibunya yang meninggal dunia secara mendadak tanpa sempat berwasiat :
إِنَّ أُمِّي افْتُلِتَتْ نَفْسُهَا وَلَمْ تُوصِ، وَأَظُنُّهَا لَوْ تَكَلَّمَتْ تَصَدَّقَتْ، أَفَلَهَا أَجْرٌ إِنْ تَصَدَّقْتُ عَنْهَا؟ قَالَ: نَعَمْ
Maksudnya : “Ibuku mati mendadak sementara beliau belum berwasiat. Saya yakin, andainya beliau sempat berbicara, beliau akan bersedekah. Apakah beliau akan mendapat aliran pahala jika saya bersedekah atas namanya?” Rasulullah SAW menjawab: “Ya, bersedekahlah atas nama ibumu.” (Riwayat Al-Bukhari, no. 1388 dan Muslim, no. 1004)
Amalan sunnah ini membuktikan bahawa sedekah yang dilakukan oleh waris bagi pihak si mati tetap memberi manfaat dan pahala yang mengalir kepadanya walaupun si mati sudah tiada lagi di dunia untuk melakukannya sendiri.
Kesimpulan Kepentingan Amalan Sunnah Selepas Pengebumian
Sebagai penutup, keenam-enam amalan sunnah ini iaitu berdiri seketika di kubur, mendoakan keampunan, terus berdoa untuk si mati, bersabar dan redha, melangsaikan hutang serta wasiat dan bersedekah bagi pihak si mati, kesemuanya membawa manfaat besar bukan sahaja kepada si mati malah turut memberi ketenangan jiwa kepada waris yang ditinggalkan.
Marilah kita sama-sama mengamalkan amalan sunnah ini setiap kali kehilangan ahli keluarga tercinta supaya si mati sentiasa mendapat manfaat daripada doa dan usaha kita, sekaligus mengukuhkan lagi ikatan kasih sayang yang tidak terputus walaupun dipisahkan oleh kematian.
Wallahu a'lam.
Tiada ulasan:
Catat Ulasan