Tindakan sengaja atau tidak sengaja meletakkan barang di atas al-Quran kini menjadi satu isu adab yang menuntut ketegasan iman bagi membezakan antara amalan memuliakan kalam Allah SWT dengan sikap sambil lewa terhadap kesucian kitab suci umat Islam.
Meskipun ramai yang menganggap ia perbuatan biasa, namun tindakan membiarkan mushaf suci itu dihimpit atau ditindih oleh objek duniawi yang lain adalah sesuatu yang harus diberi perhatian apatah lagi setiap bait huruf al-Quran sepatutnya diletakkan pada kedudukan yang paling tinggi dan mulia di dalam jiwa serta kediaman kita.
Hati kita pastinya tersentuh dan luluh melihat kitab suci yang mengandungi petunjuk hidup ini diperlakukan tanpa rasa hormat yang mendalam seolah-olah ia sekadar naskhah biasa yang boleh diletakkan di mana-mana sudut ruangan sahaja.
Menjawab persoalan tersebut, bekas Mufti Wilayah Persekutuan, Dr. Zulkifli Al-Bakri, tampil memberikan pencerahan berkaitan syariat dan pandangan para ulama muktabar mengenai isu tersebut.
Kewajipan Memuliakan Mushaf Dan Larangan Letak Barang Atas Al-Quran
Umat Islam khasnya, perlu sedar bahawa tiada sebarang khilaf atau perbezaan pendapat dikalangan para ulama mengenai kewajipan menjaga serta memuliakan kesucian al-Quran.
Justeru, Dr. Zulkifli Al-Bakri memulakan kupasan beliau dengan membawakan sepotong hadis sahih yang diriwayatkan oleh Imam Muslim, di mana Rasulullah SAW bersabda :
إِنَّ اللَّهَ يَرْفَعُ بِهَذَا الْقُرْآنَ أَقْوَامًا وَيَضَعُ بِهِ آخَرِينَ
Maksudnya : “Sesungguhnya Allah mengangkat suatu kaum dengan al-Quran ini dan merendahkan kaum yang lain dengannya.”
(HR. Muslim, No. 817)
Berdasarkan dalil tersebut, sesiapa yang memelihara adab, beriman dan mengelakkan perbuatan seperti meletakkan barang di atas al-Quran, maka Allah SWT akan mengangkat darjatnya di dunia mahupun di akhirat kelak.
Sebaliknya, kecuaian dalam menghormati kedudukan mushaf hanya akan mengundang kehinaan.
Imam al-Nawawi di dalam kitab al-Majmu’ turut menegaskan bahawa para ulama telah mencapai kata sepakat (ijmak) bahawa hukum memelihara keselamatan mushaf serta menghormatinya adalah wajib bagi setiap muslim tanpa pengecualian.
Pandangan Ulama Silam Mengenai Isu Letak Barang Atas Al-Quran
Bagi memperincikan etika yang betul, Dr. Zulkifli Al-Bakri menukilkan pandangan tokoh-tokoh fiqh terkemuka yang melarang keras tindakan meletakkan barang di atas al-Quran demi memastikan kalamullah sentiasa berada di kedudukan tertinggi.
Imam al-Qurtubi dalam kitab tafsirnya, al-Jami’ li Ahkam al-Quran, menyatakan dengan jelas :
وَمِنْ حُرْمَتِهِ إِذَا وَضَعَ الصَّحِيفَةُ أَنْ لَا يَتْرُكَهُ مَنْشُورًا وَأَنْ لَا يَضَعَ فَوْقَهُ شَيْئًا مِنْ الْكُتُبِ
Maksudnya : “Antara kehormatan mashaf yang perlu dijaga adalah dengan tidak meletakkan kitab di atasnya supaya dengan itu ia selamanya berada lebih tinggi daripada seluruh kitab-kitab lain.”
Kenyataan ilmiah ini diperkukuhkan lagi oleh ulasan Imam al-Baihaqi di dalam kitab Syu‘ab al-Iman.
Beliau menyebut secara spesifik bahawa antara adab asas dengan al-Quran adalah dengan tidak membiarkan sebarang kitab lain, pakaian, kain atau apa jua barangan diletakkan di atasnya.
Melalui hujah para ulama silam ini, adalah jelas bahawa perbuatan meletakkan barang di atas al-Quran merupakan satu bentuk pelanggaran adab yang perlu dijauhi oleh seluruh umat Islam.
Perincian Hukum Dan Pengecualian Dalam Isu Letak Barang Atas Al-Quran
Dari sudut penetapan hukum fiqh moden, Dr. Zulkifli Al-Bakri menjelaskan secara terperinci bahawa tindakan meletakkan barang di atas al-Quran tidaklah dihukumkan sebagai haram secara mutlak, selagi mana pelaku tidak mempunyai sebarang niat tersembunyi untuk menghina, memperlekehkan atau merendahkan keagungan mukjizat tersebut.
Walau bagaimanapun, ketiadaan hukum haram itu bukanlah lesen untuk masyarakat bersikap mempermudah-mudahkan isu ini apatah lagi perbuatan tersebut tetap dikira bertentangan dengan kesempurnaan adab kepada Allah SWT.
Namun begitu, terdapat satu pengecualian yang diharuskan oleh syarak dalam bab susunan ini.
Beberapa panduan praktikal mengenai kaedah menyusun dan menyimpan al-Quran yang betul di rumah boleh dirumuskan seperti berikut :
- Tindanan Antara Mushaf: Diharuskan untuk meletakkan sehelai mushaf al-Quran di atas naskhah al-Quran yang lain kerana kedua-duanya mempunyai darjat kemuliaan yang setaraf.
- Asingkan Daripada Barangan Lain: Elakkan daripada meletakkan sebarang gajet, kunci rumah, beg duit mahupun cermin mata di atas permukaan atas al-Quran.
- Kedudukan Tempat Menyimpan: Sentiasa memastikan al-Quran diletakkan di rak yang paling atas atau di tempat yang tinggi, jauh daripada risiko dicapai oleh kanak-kanak tanpa seliaan.
Jika kita sentiasa berwaspada dan tidak meletakkan barang di atas al-Quran, kita sebenarnya sedang mempamerkan simbol ketaatan yang tinggi terhadap syiar Islam di dalam institusi keluarga kita sendiri.
Oleh itu, perbuatan meletakkan barang di atas al-Quran tidak jatuh ke dalam lembah keharaman sekiranya bebas daripada niat menghina kerana ia adalah satu tindakan yang amat makruh dan tidak beradab di sisi disiplin ilmu kerohanian.
Sebagai hamba yang mendambakan syafaat daripada kalamullah di alam kubur kelak,adalah wajar kita menghormati mushaf suci ini dengan penuh rasa takzim dan kasih.
Wallahu a'lam.
Tiada ulasan:
Catat Ulasan